Από το αγροοικοσύστημα στο αστικό περιβάλλον: η παραγωγή αγαθών και η διαμόρφωση του αστικού τοπίου

Τριήμερο βιωματικό Σεμινάριο Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών υλοποιήθηκε από το ΚΠΕ Κρεστένων, την Παρασκευή 24, το Σάββατο 25 και την Κυριακή 26 Ιανουαρίου 2014. Το σεμινάριο, το οποίο εντάσσεται στα πλαίσια των δράσεων του Εθνικού Θεματικού Δικτύου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τα τοπικά προϊόντα σε μια κοινωνία αειφορίας» που συντονίζει το Κέντρο, είχε τίτλο:

«Από το αγροοικοσύστημα στο αστικό περιβάλλον:

η παραγωγή αγαθών και η διαμόρφωση του αστικού τοπίου»

Συμμετείχαν 95 εκπαιδευτικοί από σχολικές μονάδες όλης της χώρας που έχουν ενταχθεί στο Δίκτυο, μέλη Παιδαγωγικών Ομάδων συνεργαζόμενων του Δικτύου ΚΠΕ καθώς και Υπεύθυνοι Σχολικών Δραστηριοτήτων ή Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.

Την Παρασκευή το απόγευμα, μετά το καλωσόρισμα των συμμετεχόντων, ο Υπεύθυνος του ΚΠΕ Κρεστένων,  Πέτρος Γαβράς, παρουσίασε τις δράσεις του Κέντρου, ενώ η Αναπληρώτρια Υπεύθυνη, Αγγελική Τσούρα, ανέλυσε τους βασικούς θεματικούς άξονες του Ε.Θ. Δικτύου «Τα τοπικά προϊόντα σε μια κοινωνία αειφορίας». Η εισήγηση επικεντρώθηκε στο ρόλο που έπαιξε ένα τοπικό χαρακτηριστικό προϊόν, η ηλειακή σταφίδα, στην τοπική ανάπτυξη στο παρελθόν, σε μια προσπάθεια ανάδειξης της διασύνδεσης της διαχείρισης των πρώτων υλών και των παραγόμενων αγαθών με τη διαμόρφωση των περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών χαρακτηριστικών ενός τόπου.

Στη συνέχεια η Επίκουρη Καθηγήτρια Βιομηχανικής Γεωγραφίας του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου, κ. Σοφία Σκορδίλη, παρουσίασε τις νέες μορφές εμπορίας που εφαρμόζουν δυναμικές μικρές επιχειρήσεις του αγρο-τροφικού τομέα στην προσπάθειά τους να βρουν διέξοδο στην αγορά χωρίς τη μεσολάβηση μεσαζόντων. Οι εξελίξεις αυτές εξετάστηκαν στα πλαίσια ευρύτερων εξελίξεων που χαρακτηρίζουν τα διεθνοποιημένα και αλληλοεξαρτούμενα Συμβατικά Αγρο-τροφικά συστήματα.

Η επόμενη εισήγηση, της κας Υβέτ Μαργαρίτας Βάγιε Κωνσταντοπούλου, Αρχιτέκτονος Μηχανικού Μ.Α., παρουσίασε τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά αστικών κτιρίων του πύργου την εποχή της σταφιδοκαλλιέργειας. Ανέφερε στοιχεία από τη μελέτη της για διατηρητέα και σημαντικά κτίρια του Πύργου. Έκανε ιδιαίτερη μνεία στα κτίρια που σχεδίασε ο γερμανός Αρχιτέκτονας Ernest Ziller και η ομάδα του στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι εισηγήσεις της πρώτης μέρας ολοκληρώθηκαν με τις κυρίες Βαρβάρα Αβραμίδου και Αλεξάνδρα Μπούζδη, Αναπληρώτρια Υπεύθυνη και Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Νάουσας αντίστοιχα, που αναφέρθηκαν στην καλλιέργεια της σταφιδαμπέλου, τις ποικιλίες της και τις διαδικασίες μεταποίησής της. Ακολούθησε η γνωριμία των συμμετεχόντων και η συγκρότηση ομάδων για τις βιωματικές δραστηριότητες της επόμενης μέρας.

Το Σάββατο το πρωί υλοποιήθηκε Περιβαλλοντικό Μονοπάτι στον αστικό ιστό του  Πύργου με τίτλο «Η σταφιδοκαλλιέργεια και η αστικοποίηση του Πύργου» με συντονιστές τα Μέλη της Παιδαγωγικής Ομάδας του ΚΠΕ Κρεστένων. Οι συμμετέχοντες, χωρισμένοι σε ομάδες εργασίας, εντόπισαν, κατέγραψαν και μελέτησαν κτιριακές εγκαταστάσεις - βιομηχανικά, δημόσια και ιδιωτικά κτίρια - για να διαπιστώσουν το ρόλο της σταφιδοκαλλιέργειας στην δομή και οργάνωση της πόλης και της ζωής της στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα. Παρατήρησαν την κατάσταση των κτιρίων αυτών στη σημερινή πραγματικότητα για να την συσχετίσουν με την εξέλιξη της πόλης και της περιοχής κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. Κάποιες από τις προεπιλεγμένες στάσεις του Μονοπατιού ήταν το Οινοποιείο  της Ε.Α.Σ Ηλείας Ολυμπίας (πρώην ΕΕΟΟ), το σταφιδεργοστάσιο και οι αποθήκες ΑΣΟ στην οδό Κοκκίνου, ο Σταθμός ΣΠΚ, το Θέατρο Απόλλων και το Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου (κτίριο Δημοτικής Αγοράς). Τα  αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά των κτιρίων  ανέδειξε η Αρχιτέκτονας κα Υβέτ Μαργαρίτα Βάγιε Κωνσταντοπούλου ενώ τη συλλογή του Αρχαιολογικού Μουσείου παρουσίασε ο Αρχαιολόγος Ζ’ ΕΠΚΑ κ. Χρήστος Λιάγκουρας. Με το πέρας του Μονοπατιού, οι ομάδες παρουσίασαν τα συμπεράσματα και τις παρατηρήσεις τους με θεατροπαιδαγωγικές τεχνικές στην ολομέλεια.

            Το Σάββατο το απόγευμα οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν, χωρισμένοι σε τέσσερις ομάδες, βιωματικά παιδαγωγικά εργαστήρια με τα εξής θέματα: 1) «Προβλήματα και προοπτικές των διαδικτυακών πωλήσεων τροφίμων στην Ελλάδα» με συντονίστρια την κα Σοφία Σκορδίλη, Επίκουρη Καθηγήτρια Βιομηχανικής Γεωγραφίας του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου. 2) Το θέατρο σκιών ως διδακτικό εργαλείο στα Προγράμματα Π.Ε.: κατασκευή φιγούρων – διαδραστική παράσταση «Ο καραγκιόζης περιβολάρης» με συντονιστή τον κ. Σταύρο Σπυράκη, Υπεύθυνο ΚΠΕ Ομηρούπολης Χίου, Εκπαιδευτικό Θεάτρου. 3) «Σχέσεις συμβατικής και αειφορικής παραγωγής και μεταποίησης της σταφίδας» με συντονίστριες τις κυρίες Βαρβάρα Αβραμίδου, Αναπληρώτρια Υπεύθυνη ΚΠΕ Νάουσας, και Αλεξάνδρα Μπούζδη, Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Νάουσας. 4) «Επεξεργασία φωτογραφίας - Δημιουργία πολυμεσικής εφαρμογής για την Π.Ε.» με συντονιστή τον κ. Σπυρίδωνα Αναγνωστάκη, Υπεύθυνο ΚΠΕ Κισσάβου – Ελασσόνας. Στο τέλος της βραδιάς τα εργαστήρια παρουσίασαν τη δουλειά τους στην ολομέλεια.

Την Κυριακή το πρωί εκπαιδευτικοί των ΚΠΕ, Υπεύθυνοι Σχολικών Δραστηριοτήτων και εκπαιδευτικοί των σχολείων παρουσίασαν τις, σχετικές με το Δίκτυο, δράσεις τους στον Εκπαιδευτικό Φορέα που ο καθένας υπηρετεί, ώστε να υπάρχει διάχυση καινοτόμων διδακτικών πρακτικών και ανατροφοδότηση των προγραμμάτων που υλοποιεί ο καθένας. 

Κατά την λήξη του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί - αξιολογώντας την τριήμερη δράση, τις εμπειρίες, τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους - εξέφρασαν τις θετικές εντυπώσεις τους τόσο από τις εισηγήσεις και τις βιωματικές δραστηριότητες, όσο και από το φυσικό και το αστικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής καθώς και από τη φιλοξενία τους σε αυτή. Επεσήμαναν δε πως η δυνατότητα διαπροσωπικής επικοινωνίας  και αλληλοεπίδρασης ανθρώπων που εκπονούν ομοθεματικά προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στηρίζει παιδαγωγικά την προσπάθειά τους.

Ο Υπεύθυνος και η Παιδαγωγική Ομάδα του ΚΠΕ ευχαρίστησαν όλους τους εισηγητές, για την επιστημονική και παιδαγωγική προσφορά τους στο σεμινάριο, και όλους τους συμμετέχοντες για τη θετική τους διάθεση, την πρόθυμη και δημιουργική συμμετοχή τους σε όλες τις δραστηριότητες καθώς και το διαρκές χαμόγελό τους. Η τριήμερη αυτή επιμορφωτική, περιβαλλοντική δράση ολοκληρώθηκε με την ευχή όλων -  και προς όλους - για καλή και δημιουργική συνέχεια στο έργο τους.